وی افزود: مفهوم «فرهنگ مقاومت» در تاریخ ادبیات سیاسی و اجتماعی ایران معاصر، از دل تجربههای تاریخی، اجتماعی و مذهبی شکل گرفته است و یکی از نقشهای کلیدی امام خمینی (ره) در این روند، بازتعریف مفهوم مقاومت در چارچوبی دینی ـ اجتماعی بود که بر هویت جمعی ملت اثر گذاشت.
این عضو هیأت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه، در تحلیل پیوند میان دین و کنش اجتماعی گفت: امام خمینی (ره) در دهههای ۱۳۴۰ و ۱۳۵۰ با ارائه قرائتی فعال از نقش دین در جامعه، زمینهساز شکلگیری رویکردی شدند که دینداری را از حوزه فردی به حوزههای اجتماعی و مسئولیتهای جمعی پیوند داده است. این نگرش سبب شد تا مفهوم مقاومت در ابعاد فرهنگی و سیاسی برجستهتر شود.
وی افزود: مفاهیمی نظیر ایستادگی، ظلمستیزی، استکبارستیزی، استقلال و هویت دینی که برگرفته از فرهنگ عاشورایی و قیام امام حسین (ع) است، در سخنرانیها و نوشتههای ایشان بازتاب یافته و بهتدریج به بخشی از قاموس ادبیات سیاسی و اجتماعی جامعه ایرانی تبدیل شده است.
زینیوند در ادامه، درباره تبدیل مقاومت به یک گفتمان فراگیر گفت: با گسترش اعتراضات اجتماعی در سالهای منتهی به انقلاب ۱۳۵۷، فرهنگ مقاومت در قالبهای گوناگونی مانند راهپیماییها، اعتراضات، اعلامیهها و مراسم آئینی نمود یافت. نقش امام خمینی (ره) بهعنوان مرجع فکری توانست این عناصر پراکنده را به یک گفتمان منسجم تبدیل کند.
وی افزود: پس از انقلاب، این مفهوم در بسترهای مختلف اجتماعی، فرهنگی و سیاسی نیز تداوم یافت و در حوزههایی همچون ادبیات، هنر، رسانه و آموزش نهادینه شد. در واقع، حضور پرشور مردم در شرایط کنونی و برافراشتن پرچم مقدس ایران، ادامه همان مسیری است که امام راحل زمینهساز آن بودند.
زینیوند همچنین به بررسی تأثیرات بین نسلی پرداخت و گفت: تفسیرهایی که از فرهنگ مقاومت بهواسطه اندیشههای امام خمینی (ره) شکل گرفت، در نسلهای جدید نیز بسیار اثرگذار بوده است. این مفهوم علاوه بر فضای سیاسی، در حافظه جمعی ایرانیان سراسر جهان نیز برجسته شده است.
وی افزود: از نشانههای این امر میتوان به حساسیت نسل جدید نسبت به عزت ملی با وجود تحریمها، گرایش به حفظ هویت فرهنگی در کنار جهانیشدن، و استفاده از مفاهیمی چون استقامت و خودکفایی اشاره کرد که نشان میدهد مفهوم مقاومت در ذهن نسل جدید، بهشکلی تغییریافته و روزآمد، همچنان زنده است.
وی با اشاره به ابعاد جمعی این فرهنگ گفت: دعوت امام خمینی (ره) به جهاد مقدس و وحدت اسلامی، نشاندهنده ابعاد بسیجکننده فرهنگ مقاومت است. مقاومت در این دیدگاه، فعالیتی فردی نیست، بلکه مستلزم همبستگی، اتحاد و بسیج جمعی در سطح امت اسلامی است که این امر، مقاومت را به یک نیروی اجتماعی و سیاسی فعال تبدیل میکند.
انتهای خبر/